Sklep z peptydami
Hormon o dwóch twarzach
Ludzki hormon wzrostu robi w organizmie kilka rzeczy naraz.
Pobudza wzrost tkanek — stąd nazwa. Podnosi poziom IGF-1, czyli czynnika odpowiadającego za rozbudowę mięśni i kości. I osobno wpływa na metabolizm tłuszczów, nasilając ich rozkład.
Z punktu widzenia badaczy zajmujących się otyłością to ostatnie działanie było interesujące, ale reszta stanowiła problem. Pobudzanie wzrostu tkanek i podnoszenie IGF-1 niesie własne konsekwencje, między innymi wpływ na gospodarkę cukrową.
Pojawiło się więc pytanie: czy da się rozdzielić te działania?
Wycinanie właściwego kawałka
Australijscy badacze z Monash University podeszli do tego dosłownie. Zaczęli sprawdzać, które fragmenty cząsteczki hormonu wzrostu odpowiadają za które efekty.
Okazało się, że działanie na tkankę tłuszczową jest zapisane w samej końcówce — w odcinku obejmującym aminokwasy od 176 do 191. To zaledwie szesnaście reszt z blisko dwustu.
Wycięty fragment, po niewielkiej modyfikacji, otrzymał nazwę AOD-9604. Skrót pochodzi od Anti-Obesity Drug, czyli lek przeciw otyłości — bo taki był plan.
Kluczowa obserwacja: sam fragment działał na metabolizm tłuszczów, ale nie podnosił IGF-1 ani nie wpływał na wrażliwość na insulinę tak, jak robi to pełny hormon.
Co pokazały badania kliniczne
AOD-9604 wyróżnia się na tle typowych peptydów badawczych tym, że przeszedł realne badania z udziałem ludzi.
Sześć badań pierwszej i drugiej fazy, łącznie około 900 uczestników. To liczba, którą niewiele związków z tej grupy może pokazać.
Wyniki dotyczące bezpieczeństwa były dobre. Nie odnotowano poważnych zdarzeń niepożądanych przypisanych substancji, a badane markery metaboliczne — w tym te dotyczące gospodarki cukrowej — nie wykazały niepokojących zmian.
Gorzej wypadła skuteczność. Program rozwoju jako leku przeciw otyłości ostatecznie nie doprowadził do rejestracji, ponieważ efekt w badaniach nie okazał się na tyle wyraźny, żeby uzasadnić dalsze inwestycje.
To ważne rozróżnienie i warto je zapamiętać: dobry profil bezpieczeństwa to nie to samo co potwierdzona skuteczność. AOD-9604 ma pierwsze, nie ma drugiego.
Późniejsze losy
Historia nie skończyła się jednak na tym.
W Stanach Zjednoczonych AOD-9604 uzyskał status GRAS — oznaczenie stosowane wobec składników uznanych za bezpieczne w żywności. To potwierdzenie profilu bezpieczeństwa, nie skuteczności leczniczej.
Pojawiły się też badania w zupełnie innym kierunku — nad chrząstką stawową i regeneracją stawów. Ten wątek pozostaje na wczesnym etapie.
Warto natomiast wiedzieć, że AOD-9604 znajduje się na liście substancji zabronionych Światowej Agencji Antydopingowej, w kategorii związków wpływających na metabolizm.
W jakiej postaci występuje
AOD-9604 to liofilizowany proszek w szklanej fiolce, najczęściej po 5 mg. Przed użyciem wymaga rozpuszczenia w wodzie bakteriostatycznej.
Jako odczynnik do zastosowań laboratoryjnych, wraz z dokumentacją czystości, dostępny jest między innymi tutaj. Materiał przeznaczony wyłącznie do celów badawczych.
Podsumowanie
AOD-9604 to szesnastoaminokwasowy fragment ludzkiego hormonu wzrostu — konkretnie jego końcówka, odpowiadająca za wpływ na metabolizm tłuszczów.
Powstał z zamysłem oddzielenia tego jednego działania od pozostałych funkcji hormonu, w tym od podnoszenia IGF-1 i wpływu na gospodarkę cukrową.
Przeszedł sześć badań klinicznych obejmujących około 900 osób, w których wykazał dobry profil bezpieczeństwa. Program rozwoju jako leku nie został jednak zakończony rejestracją, ponieważ skuteczność nie okazała się wystarczająca.
Najczęściej zadawane pytania
Co to jest AOD-9604?
Fragment ludzkiego hormonu wzrostu obejmujący aminokwasy 176–191, opracowany w Australii jako kandydat na lek przeciw otyłości.
Czym różni się od hormonu wzrostu?
Zachowuje wpływ na metabolizm tłuszczów, ale nie podnosi poziomu IGF-1 i nie wpływa na wrażliwość na insulinę tak, jak pełna cząsteczka hormonu.
Czy AOD-9604 był badany u ludzi?
Tak, w sześciu badaniach pierwszej i drugiej fazy obejmujących około 900 uczestników. Wykazano dobry profil bezpieczeństwa.
Dlaczego nie został lekiem?
Program rozwoju zakończono, ponieważ skuteczność w badaniach nie okazała się na tyle wyraźna, by uzasadnić dalszą ścieżkę rejestracyjną.
Piśmiennictwo
- Ng FM i wsp. Molecular and cellular actions of a structural domain of human growth hormone (AOD9401) on lipid metabolism. J Mol Endocrinol. 2000.
- Heffernan MA i wsp. The effects of human GH and its lipolytic fragment (AOD9604) on lipid metabolism. Endocrinology. 2001;142(12):5182–5189.
- Stier H i wsp. Safety and tolerability of the hexadecapeptide AOD9604 in humans. J Endocrinol Metab. 2013.