Sklep z peptydami
Dwa klucze do jednych drzwi
W przysadce mózgowej znajdują się komórki produkujące hormon wzrostu. Nazywają się somatotropy i mają na swojej powierzchni dwa różne zamki.
Pierwszy otwiera GHRH — hormon wysyłany z podwzgórza, mówiący przysadce „wypuszczaj”. Drugi otwiera grelina, cząsteczka pochodząca głównie z żołądka, znana lepiej jako hormon głodu.
To nie są dwa nazwy tego samego mechanizmu. Każdy z nich uruchamia w komórce inny łańcuch reakcji, a oba prowadzą do tego samego wyniku — uwolnienia hormonu wzrostu.
Ipamorelin i CJC-1295 to dwa klucze do tych dwóch różnych zamków. I na tym polega cała rzecz.
CJC-1295 – sztuczny GHRH
CJC-1295 to zmodyfikowana wersja GHRH, czyli naturalnego hormonu uwalniającego hormon wzrostu.
Problem z oryginałem polega na tym, że żyje kilka minut. Enzym o nazwie DPP-IV rozkłada go niemal natychmiast po uwolnieniu. Twórcy CJC-1295 podmienili kilka aminokwasów w miejscach, które ten enzym atakuje, i cząsteczka zaczęła wytrzymywać znacznie dłużej.
Co oznacza DAC. To skrót od Drug Affinity Complex — dodatkowego elementu doczepionego do cząsteczki, który wiąże się trwale z albuminą, głównym białkiem krwi. Peptyd zaczyna wtedy podróżować po organizmie „na plecach” tego białka i nie jest szybko usuwany.
Różnica jest ogromna: wersja bez DAC działa godzinami, wersja z DAC — dniami.
Stąd biorą się dwa warianty w obrocie, opisywane jako „CJC-1295 DAC” i „CJC-1295 no DAC”. To nie są różne substancje, tylko ta sama cząsteczka z dodatkiem albo bez.
Ipamorelin – naśladowca greliny
Ipamorelin działa zupełnie inaczej. To pięcioaminokwasowy peptyd, który udaje grelinę i otwiera ten drugi zamek — receptor GHS-R1a.
Jego historia jest ciekawa, bo powstał w odpowiedzi na problem ze starszymi związkami z tej rodziny. GHRP-2 i GHRP-6, opracowane wcześniej, pobudzały hormon wzrostu skutecznie, ale przy okazji podnosiły poziom kortyzolu i prolaktyny. Dla badacza to kłopot: trudno ocenić, co wywołał hormon wzrostu, a co uboczne zmiany hormonalne.
Ipamorelin zaprojektowano tak, żeby był wybiórczy. W badaniach przedklinicznych, w typowych zakresach, nie wpływał istotnie na kortyzol ani prolaktynę.
Ta czystość działania jest głównym powodem, dla którego stał się standardem w badaniach — nie dlatego, że jest najsilniejszy, ale dlatego, że najmniej zaciemnia obraz.
Dlaczego badane są razem
Skoro to dwa różne receptory, ich pobudzenie sumuje się.
CJC-1295 podnosi ogólny poziom sygnału i utrzymuje go przez dłuższy czas. Ipamorelin wywołuje krótkie, wyraźne wyrzuty. Razem dają odpowiedź większą niż każdy z osobna — i właśnie dlatego w literaturze pojawiają się jako para częściej niż osobno.
Warto przy tym zauważyć jedną rzecz. Oba peptydy nie dostarczają hormonu wzrostu z zewnątrz, tylko pobudzają przysadkę do wydzielania własnego. To istotna różnica względem podawania gotowego hormonu, ponieważ zachowany zostaje naturalny rytm wyrzutów, a mechanizmy zwrotne organizmu nadal działają.
Czego nie wiadomo
Trzeba to postawić jasno: sama kombinacja obu peptydów nie została przebadana klinicznie u ludzi.
Istnieją dane dla poszczególnych składników osobno, a wnioski o działaniu wspólnym opierają się na modelach zwierzęcych i na tym, co wiadomo o mechanizmach obu receptorów. To rozumowanie jest logiczne, ale rozumowanie to nie to samo co badanie.
Podsumowanie
CJC-1295 to zmodyfikowany GHRH, działający przez receptor GHRH w przysadce. Wersja z dodatkiem DAC wiąże się z albuminą i działa dniami zamiast godzin.
Ipamorelin naśladuje grelinę i działa przez zupełnie inny receptor. Wyróżnia go wybiórczość — w odróżnieniu od starszych związków tej klasy nie podnosi istotnie kortyzolu i prolaktyny.
Oba pobudzają wydzielanie własnego hormonu wzrostu, a nie dostarczają go z zewnątrz. Ich łączne działanie opiera się na tym, że korzystają z dwóch niezależnych szlaków w tej samej komórce.
Najczęściej zadawane pytania
Czym różni się CJC-1295 od Ipamorelinu?
CJC-1295 działa przez receptor GHRH, Ipamorelin przez receptor greliny. To dwa różne mechanizmy prowadzące do tego samego efektu w komórkach przysadki.
Co oznacza DAC w nazwie CJC-1295?
Drug Affinity Complex — element wiążący peptyd z albuminą we krwi, dzięki czemu działa on przez kilka dni zamiast godzin.
Dlaczego Ipamorelin uchodzi za wybiórczy?
Ponieważ w odróżnieniu od GHRP-2 i GHRP-6 nie podnosi istotnie poziomu kortyzolu ani prolaktyny w badaniach przedklinicznych.
Czy połączenie obu peptydów zostało zbadane u ludzi?
Nie. Istnieją dane dla każdego z osobna, a wnioski o działaniu łącznym opierają się na modelach zwierzęcych i znajomości mechanizmów.
Piśmiennictwo
- Raun K i wsp. Ipamorelin, the first selective growth hormone secretagogue. Eur J Endocrinol. 1998;139(5):552–561.
- Teichman SL i wsp. Prolonged stimulation of growth hormone and IGF-I secretion by CJC-1295, a long-acting analog of GHRH. J Clin Endocrinol Metab. 2006;91(3):799–805.
- Howard AD i wsp. A receptor in pituitary and hypothalamus that functions in growth hormone release. Science. 1996;273(5277):974–977.
- Bowers CY. Growth hormone-releasing peptide (GHRP). Cell Mol Life Sci. 1998.